Blogger Site @ vichit chavaha

เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้สาธารณะ

วันอาทิตย์, มกราคม 23, 2548

มิติของ e-Learning

* วิชิต ชาวะหา
ศูนย์พัฒนาทรัพยากรการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
----------------------------------------------------------------------------------------------
ในภาวะที่โลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วเนื่องจากแรงขับเคลื่อนจากกระแสโลกาภิวัตน์ การเปิดเสรีทางเศรษฐกิจ และการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อการแข่งขันในโลกยุคใหม่ การเรียนรู้ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ นับวันยิ่งมีความสำคัญขึ้นเป็นลำดับ ในประเทศที่พัฒนาแล้ว e-Learning ได้แพร่ขยายเข้าสู่การศึกษาในระบบ การเรียนรู้ส่วนบุคคล ปัจจุบันมีสถาบันการศึกษาหลายสถาบัน ได้เริ่มนำเอารูปแบบการเรียนการสอนโดยใช้ e-learning ใช้ควบคู่กับการเรียนการสอนในห้องเรียนปกติ สำหรับมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยศูนย์พัฒนาทรัพยากรการศึกษา (ARDC ) ได้เตรียมความพร้อมเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
บทความนี้ผู้เขียนขอแนะนำการนำเอา e-Learning เข้ามาใช้ในการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย สิ่งสำคัญประการหนึ่งนั่นคือมิติด้านต่าง ๆ ของ e-Learning ซึ่งจะมีอยู่ 3 มิติด้วยกัน ได้แก่ 1. การนำเสนอเนื้อหา (Media Presentation) 2. การนำไปใช้ในการเรียนการสอนหรือการอบรม (Functionality) 3. เกี่ยวกับผู้เรียน (Learners)





ภาพที่ 1 มิติของ e-Learning

1. การนำเสนอเนื้อหา ในการนำเสนอเนื้อหานี้สามารถแยกออกเป็น 3 ส่วนได้แก่
1.1 ระดับเน้นข้อความออนไลน์ (Text) หมายถึง การเรียนการสอนที่เน้นข้อความ (Text)เป็นหลัก สามารถปรับเปลี่ยนแก้ไขได้รวดเร็ว ผู้สอนหรือผู้เชี่ยวชาญทางด้านเนื้อหาสามารถบริหารการจัดการรายวิชาได้ด้วยตนเอง
1.2 ระดับรายวิชาออนไลน์เชิงโต้ตอบและประหยัด (Low cost Interactive) ในระดับนี้จะมีทั้งข้อความ ภาพ เสียง และวิดีทัศน์อย่างง่าย ซึ่งจะต้องมีระบบการบริหารการจัดการ (LMS) ที่ดีเพื่อช่วยผู้สอนหรือผู้เชี่ยวชาญทางด้านเนื้อหา ในการสร้างและการปรับปรุงเนื้อหา
1.3 ระดับรายวิชาออนไลน์คุณภาพสูง (High Quality) ในระดับนี้เป็นระดับมืออาชีพ การออกแบบเนื้อหาการออกแบบการสอนรวมไปถึงการออกแบบภาพกราฟิกจำเป็นต้องใช้ผู้มีความชำนาญ มีการทำงานเป็นทีมเพื่อ เป็นต้น

2. การนำไปใช้ในการเรียนการสอน/การอบรม ในมิตินี้สามรถแยกย่อยออกเป็น 3 ส่วนด้วยกัน คือ
2.1 สื่อเสริม (Supplement) คือการนำเอา e-Learning เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนโดยที่มีสื่ออื่นเป็นทางเลือกอีกด้วย ผู้สอนต้องจัดหาหาทางเลือกอื่นไว้ลองรับเพื่อให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์เพิ่มเติม2.2 สื่อเติม (Complement) นำไปใช้ในลักษณะเพิ่มเติมจากวิธีการสอนในลักษณะอื่นๆ เช่นนอกเหนือจากการบรรยายในห้องเรียน ผู้สอนยังออกแบบเนื้อหาให้ผู้เรียนเข้าไปศึกษาเพิ่มเติมจาก e-Learning 2.3 สื่อหลัก (Replacement) คือการใช้ e-Learning เข้ามาแทนการเรียนการสอนในห้องเรียนแบบเต็มรูปแบบ ผู้เรียนต้องศึกษาเนื้อหาแบบออนไลน์ทั้งหมดโดยในต่างประเทศได้ทำการพัฒนา e-Learning เพื่อวัตถุประสงค์ที่จะมาใช้แทนการเรียนการสอนแบบเดิมที่มีครูเป็นสื่อหลัก

ภาพที่ 2 การใช้ระบบ Web Base Course (WBC) ของมหาวิทยาลัย ประกอบเนื้อหาการเรียนการสอน


3. เกี่ยวกับผู้เรียน กลุ่มผู้เรียนแบบ e-Learning จะถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มได้แก่
3.1 ผู้เรียนแบบปกติ (Resident Student) หมายถึงกลุ่มผู้เรียนที่เดินทางมาเรียนในสถานที่เดียวกันในเวลาเดียวกันและมีที่พักอาศัยอยู่ใกล้เคียงกับสถานที่ซึ่งตกลงกันไว้ว่าจะมาเรียนร่วมกัน การออกแบบเนื้อหาการสอนควรที่จะดึงดูดใจ เพราะถ้าการออกแบบเนื้อหาไม่ดีผู้เรียนแบบปกติสามารถที่จะเลือกศึกษาบทเรียนโดยใช้สื่ออื่นๆ
3.2 ผู้เรียนทางไกล (Distant Learners) หมายถึงผู้เรียนที่สามารถเรียนจากสถานที่ที่ต่างกันในเวลาที่ต่างกัน (Anywhere, Anytime) จึงทำให้ผู้เรียนทางไกลนั้นมีความยืดหยุ่นในด้านสถานที่และเวลาในการเข้าสู่เนื้อหามากกว่าผู้เรียนแบบปกติ การออกแบบบทเรียนควรที่จะมีความสมบูรณ์ เนื่องจากผู้เรียนแบบทางไกลนั้นมีข้อจำกัดในเรื่องของการติดต่อกับผู้สอน ถึงแม้จะมี Web-board, E-mail ก็ตาม ตัวสื่อจึงควรที่จะมีความสมบูรณ์


ภาพที่ 3 การใช้ระบบ MSU-Cyber Class ช่วยในการเรียนการสอนผ่านระบบอินเทอร์เน็ต


อย่างไรก็ตามมิติทั้งสามด้านที่นำเสนอไปแล้วนั้นคงจะเป็นปัจจัยช่วยให้อาจารย์และบุลากรที่เกี่ยวข้องกับการจัดการ เรียนการสอนบนระบบอินเทอร์เน็ต ได้มองเห็นว่าในสภาพแวดล้อมของการเรียนการสอนที่ดำเนินในปัจจุบันนั้นควรจะนำ รูปแบบการนำเสนอ การเลือกว่าควรจะใช้เป็นสื่อประเภทใด รวมทั้งการเลือกวิธีการใช้กับผู้เรียน ภายใต้แนวคิดของระบบ e-Learning โดยไม่จำกัดเรื่องเวลา และสถานที่ (Anytime Anywhere) และเพื่อเเป็นการสนองตอบต่อวิสัยทัศน์การจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัยที่ว่า "มีระบบการศึกษาหลากหลายโดยใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม" ศูนย์พัฒนาทรัพยากรการศึกษาของมหาวิทยาลัย มีความพร้อมและยินดีที่จะผลิตบทเรียนออนไลน์ ในการจัดการเรียนการสอนโดยใช้สื่อ e-learning ของมหาวิทยาลัยเพื่อรองรับความเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น หากเริ่มต้นการพัฒนาการเรียนรู้ผ่านสื่อ e-Learning ตั้งแต่วันนี้แล้ว คงไม่สายเกินไปที่บัณฑิตของมหาวิทยาลัยจะได้รับการพัฒนาได้เท่าทันกับพัฒนาการของโลกในอนาคต

------------------------------------------------------------

อ้างอิง
ถนอมพร (ตันพิพัฒน์) เลาหจรัสแสง. 2545. Design e-Learning หลักการออกแบบและการสร้างเว็บเพื่อการเรียนการสอน.
------------------------------------------------------------------------------------------------


สร้างแหล่งการเรียนรู้ออนไลน์ ด้วยบล็อคไซต์ (Webblog)

เมื่อกล่าวถึงคำว่า "เว็บไซต์" หลายคนคงได้รู้ประโยชน์ของการใช้งานเป็นกันเป็นอย่างดีแล้วน่ะครับสำหรับในประเทศไทย ผู้เขียนอยากนำเสนอในบทความครั้งนี้ คือ เว็บบล็อค คำนี้อาจจะยังได้ยินกันไม่ชินมากนักสำหรับการใช้งาน แต่สำหรับในต่างประเทศแล้ว เทคโนโลยีเว็บบล็อค (Webblog) กำลังเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายมากครับ จะดีอย่างไรนั้น ลองมาติดตามกันดูครับ

Blog (บล็อก) หรือ Weblog (บล็อกไซต์) เป็นเว็บไซต์แนวใหม่ที่กำลังได้รับความนิยมมากในต่างประเทศขณะนี้ Blog เป็นเว็บไต์ที่มีรูปแบบง่าย ๆ ลักษณะคล้ายกับ Webboard (เว็บบอร์ด) ที่มีการเพิ่มเติมลูกเล่นในด้านการในงานต่าง ๆ เช่น ปฏิทิน ระบบค้นหา Blog เหมือนกับเป็นสมุดบันทึกออนไลน์ หรือไดอารี่ออนไลน์ ที่ผู้จัดทำสามารถเข้ามา Post หรือส่งข้อความต่าง ๆ ขึ้นมาไว้ได้ตลอดเวลา อีกทั้งยังสามารถเชื้อเชิญให้ผู้สนใจคนอื่น ๆ เข้ามาร่วมวงสนทนา (ผ่านการพิมพ์) ได้ด้วย

นวัตรกรรมใหม่นี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการศึกษา และการจัดการเรียนการสอนผ่านระบบเครือข่ายได้เป็นอย่างดี บทความนี้จึงขอนำเสนอลักษณะ รูปแบบ การทำงานตลอดจนการประยุกต์ใช้ Weblogs ในการจัดการเรียนการสอนผ่านระบบเครือข่ายในอนาคตได้